Πρωτοσέλιδο

Πολιτισμός «διονυσιακού τύπου» ως εντροπία πολιτισμικής τάξης

Αύξηση μεγέθους γραμματων Μείωση μεγέθους γραμματων Επαναφορά μεγέθους γραμματωνprint
 Ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την – και συμπεριφερόμαστε στην – καθημερινότητά μας δείχνει τον πολιτισμό μας. Το αστικό τοπίο αντανακλά τον πολιτισμό της καθημερινότητάς μας.

Μια πόλη βρόμικη, με σκουπίδια παντού, αφισορύπανση, ηχορύπανση, φωτορύπανση. Νεοκλασικά, παλιά αρχοντικά-εικόνες μιας άλλης, όμορφης, εποχής- στο έλεος τους, ρημαγμένα, εστίες μόλυνσης μέσα στην πόλη. Σκαμμένα πεζοδρόμια με κακοποιημένα δέντρα, σπασμένες, από τα αυτοκίνητα, πλάκες πεζοδρομίων, παρκαρισμένα αυτοκίνητα και μηχανάκια(αφού πρώτα κάνουν slalom, βρίζοντας, ανάμεσα στους πεζούς) σε πεζοδρόμια και πεζόδρομους συνθέτουν την εικόνα μιας «πολιτισμένης» πόλης.

Αλλά και ο τρόπος με τον οποίο διαχειριζόμαστε τα προσωπικά και κοινωνικά μας ζητήματα είναι δηλωτικός της κουλτούρας μας και του πολιτισμού μας. Η ανάλγητη συμπεριφορά μας απέναντι στα παιδιά δείχνει την πολιτισμική μας ένδεια. Το ίδιο δηλώνει και η συμπεριφορά μας απέναντι στα ζώα και τη φύση, όπως και η συμπεριφορά μας απέναντι στο συνάνθρωπο.

Η έλλειψη σεβασμού απέναντι στα άτομα με αναπηρίες, στον επαίτη του δρόμου, στον αλλοεθνή που ζητάει τη βοήθειά μας, ο προσβλητικός τρόπος με τον οποίο συμπεριφερόμαστε, στις καθημερινές συναναστροφές μας, στον άλλον. Ο «ξέρεις ποιος είμ’εγώ ρε;», ο «Κι εσένα τι σε νοιάζει που πάρκαρα εδώ, ρε;» (εννοώντας σε θέση ΑμεΑ, ή σε ράμπα για ΑμεΑ) ζουν ανάμεσά μας, ψηφίζουν και είναι μέρος του πολιτισμού μας. «Τσαμπουκάδες κι ετσιθέληδες», «δήθεν και πουθενάδες», «κουτοπόνηροι, λούμπεν, καταφερτζήδες με λαμογιές», γιατί απλά έτσι τους γουστάρει. Πολιτισμική έκφραση είναι τόσο η ασυδοσία τους όσο και η ατιμωρησία τους. Και η ανοχή μας φυσικά.

Τα παραβλέπουμε, τα ξεχνάμε και τρέχουμε γρήγορα να προλάβουμε την επόμενη επίδειξη κρέατος στην τι-βι και να σχολιάσουμε το επόμενο κουτσομπολιό που θα μας σερβίρουν φρέσκο.

Κι αυτό δείγμα τού πολιτισμού μας είναι. Είμαστε, δυστυχώς, στην άλλη πλευρά του πολιτισμού, αυτήν που η Ρούθ Μπενεντίκτ ονομάζει πολιτισμό «διονυσιακού τύπου» που είναι θεμελιωμένος στον ανταγωνισμό, στην πάλη.

Μιας πλευράς που θα την χαρακτήριζα ως εντροπία πολιτισμικής τάξης. Ίσως να κρυφογελάμε, γιατί ανάμεσα σε αυτούς τους χαρακτήρες αναγνωρίζουμε και τον εαυτό μας κι ολότελα ήσυχοι θα πετάξουμε το τσιγάρο μας στο δρόμο από το μπαλκόνι και τα σκουπίδια μας έξω από το κάδο γιατί «νταξ’ μωρέ, θα τα μαζέψουνε αύριο, σιγά και τι έγινε;».

Κι όμως, έγινε! Γιατί αυτές τις πατημασιές αφήνουμε στους νέους μας και μετά τους «κουνάμε το δάχτυλο» και τους θεωρούμε υπεύθυνους για όλα.

Ετσι, άλλωστε, δεν κάνουμε πάντα; Μεταθέτουμε τις ευθύνες μας στους άλλους.

* Ο Δρ Πολύβιος Ν. Πρόδρομος είναι καθηγητής Νεοελληνικών.

   

 


Newsletter

Σαν σήμερα...

1905 | 

Σε έκθεση του ο Πρόξενος Σερρών Αθανάσιος Στουρνάρας ανέφερε: «Προς το Υπουργείον Εξωτερικών. Λαμβάνω την τιμήν να φέρω είς γνώσιν της Υμετέρας Εξoχότητος ότι κατ' ειδήσεις εξ Άνω Τζουμαγιάς, τρείς πολυπληθείς Βουλγαρικαί συμμορίαι διήλθον τα τουρκοβουλγαρικά σύνορα εκ διαφόρων σημείων διευθυνόμεναι εις το εσωτερικόν της Μακεδονίας. Αρχηγός των συμμοριών τούτων είναι ο γνωστός Γιάγκωφ, ο Δαβίτκου και ο Γ. Πελτέκης. Μια εκ των συμμοριών τούτων εξ 80 ατόμων ανεφάνη είς το διαμέρισμα Καρσί Γιακά της Πετρίτσης υπό την αρχηγίαν του γνωστού εκ της πρo τριετίας επαναστάσεως της Κρέσνας, λοχαγού του Βουλγαρικού στρατού Στογιάνωφ, κατευθυνόμενη προς το τμήμα Θεσσαλονίκης. Εν τω τμήματι Δεμίρ-Ισάρ, συνέλαβε 4 χωρικούς εκ Κρουσόβου παρά την θέσιν Κάλια εξ ών ένα μεν, ονόματι Ν. Πίζιον, φανατικόν σχισματικόν, κατέσφαξεν ως καταχρασθέντα χρήματα του κομιτάτου, έτερον δε ορθόδοξον Στέργιον Χατζήν έδειρε ανηλεώς, απολύσασα τους λοιπούς δύο…».

1906 | 

Επισκέπτεται για τρίτη και τελευταία φορά τις Σέρρες ο Επιθεωρητής Δημήτριος Σάρος ο οποίος παρέμεινε έως και τις 3 του μηνός. Η γενική εντύπωση που αποκόμισε για την Ελληνική κοινότητα της πόλης ήταν ότι από εθνικής πλευράς η κατάσταση ήταν πολύ ευχάριστη παρά τα οικονομικά προβλήματα που αντιμετώπιζαν τα μέλη της από τη μεγάλη μείωση του εμπορίου. Στη διαμόρφωση αυτού του θετικού κλίματος συνέβαλε η σταθερότητα και η αφοσίωση στον εθνικό αγώνα των μεσαίων και κατωτέρων κοινωνικών τάξεων και η αδιατάρακτη ομόνοια και συνεργασία που υπήρχε ανάμεσα στην εκκλησιαστική και προξενική αρχή.

1907 | 

Σε έκθεσή του ο πρόξενος Σακτούρης μεταξύ των άλλων ανέφερε: «Εξαμελές Ελληνομακεδονικόν σώμα συνεπλάκη μετά του στρατού παρά το χωρίον Χωροβίτσα. Είς μόνον αντάρτης εφονεύθη».

1926 | 

Απεβίωσε «κατόπιν πολυωδύνου ασθενείας» ο καθηγητής του ανωτέρου Παρθεναγωγείου Σερρών και ιστορικός της πόλης Ευάγγελος Στράτης. Δίδαξε ως καθηγητής και αργότερα διεύθυνε ως το Παρθεναγωγείο Σερρών. (Πέθανε επιστρέφοντας από ερευνητικό ταξίδι στα χωριά του Παγγαίου χαρούμενος διότι ανακάλυψε τα ερείπια της Μυρκίνου, της αρχαίας πόλης των Ηδονών). Στην τελευταία του κατοικία τον συνόδευσαν περισσότεροι από πέντε χιλιάδες Σερραίοι, καταθέτονται δεκάδες στεφάνια, ενώ τον αποχαιρέτησαν με επικήδειους καθηγητής του γυμνασίου και εκ μέρους των κατοίκων του Ροδολίβους απ’ όπου καταγόταν, ο δικηγόρος Γεώργιος Αβτζής.

1934 | 

Στο «Πάνθεον» παίζονταν η ταινία «Χαλύβδινοι αετοί».

1935 | 

Το μεσημέρι άρχισαν να καταφτάνουν από τις επαρχίες Νέας Ζίχνης και Παγγαίου οι αντιπρόσωποι του «Δημοκρατικού φρουρού» για την οριστική λήψη εντολών αναφορικά με το κίνημα του '35. Στις 9 το βράδυ πραγματοποιήθηκε στη νομαρχία Σερρών, με πρωτοβουλία του νομαρχούντος Θ. Κέντρου, σύσκεψη των «Λαϊκών», στην οποία πήραν μέρος και οι αξιωματικοί της χωροφυλακής Κολυμπίρης, Χριστίδης, Ευαγγελογιάννης και Κουρής. Κατά τη σύσκεψη αποφασίστηκε η κήρυξη του στρατιωτικού νόμου σε ολόκληρη την πόλη.

1936 | 

Στις 11 π.μ., ο καθηγητής του Ωδείου Σερρών Σωτήρης Κασάρος έδωσε στο «Κρόνιο» ρεσιτάλ βιολιού. Στο πιάνο τον συνόδευσε ο επίσης καθηγητής του Ωδείου Γ. Γεωργιάδης.

1937 | 

Στον κινηματογράφο «Κρόνιον» προβάλλονταν η ταινία «Άννα Καρένινα» με την Γκρέτα Γκάρμπο και τον Φρέντερικ Μαρς και στο «Πάνθεον» η ταινία «Υπό δύο σημαίας» με την Κλωντέτ Κολμπέρ.

1939 | 

Στον κινηματογράφο «Κρόνιον» προβάλλονταν η ταινία «Κάτια» με την Ντανιέλ Νταριέ.

1945 | 

Έγιναν τα εγκαίνια της ανεγερθείσης νέας πτέρυγας του ιερού ναού Τιμίου Σταυρού της πόλης καθώς και της νέας οικοδομής η οποία χάρις στις προσπάθειες της εκκλησιαστικής επιτροπής «ενεφάνισε ένα ναό πληρούντα τας ανάγκας της ενορίας».

1964 | 

«Θανατηφόρα κρούσματα γρίπης εσημειώθησαν εις τρείς κοινότητας του Νομού Σερρών, συγκεκριμένως δε, εις Βαλτοτόπι, Βαμβακιάν και Παλαιοκώμην».
Ιστορικό ημερολόγιο των Σερρών
Επιμέλεια: Σ. Π. Αραμπατζής
(δημοσιογράφος ΕΡΑ Σερρών)

Τα πιο διαβασμένα

Τις τελευταίες 7 ημέρες