Πρωτοσέλιδο

Αμφίπολη: Iστορίες από χρυσάφι και δόξα

Αύξηση μεγέθους γραμματων Μείωση μεγέθους γραμματων Επαναφορά μεγέθους γραμματωνprint

Ας αφήσουμε όμως τους αρχαιολόγους να κάνουν τη δουλειά τους και ας γνωρίσουμε αυτόν τον οικισμό με το χαρακτηριστικό μνημείο, τον Λέοντα της Αμφίπολης. Αυτό «ρωτήσαμε» τον Λέοντα: να μας πει για τη σημαντική, κάποτε, πόλη και τον σημερινό οικισμό της Αμφίπολης. Χάρηκε, δάκρυσε, συγκινήθηκε και μας είπε την ιστορία για την πόλη και την περιοχή που όλοι θέλησαν να κατακτήσουν για τον πλούτο και τη σπουδαία θέση της.

Tο χρονολόγιο της Αμφίπολης

3000 π.Χ. περίπου. Στις όχθες του Στρυμόνα, όπως θα ονομάσουν πολύ αργότερα το ποτάμι, 60 χλμ. νοτιοανατολικά από την πόλη που σήμερα είναι οι Σέρρες, εγκαθίστανται άνθρωποι της εποχής του Χαλκού. Το βουνό, το Παγγαίο, έχει πυκνά δάση και η περιοχή κοιτάσματα πολύτιμων μετάλλων. Η θέση λοιπόν είναι εξαιρετικής σημασίας.

480 π.Χ. Ο ποταμός Στρυμόνας, όπως και όλοι οι ποταμοί στην αρχαιότητα, λατρεύεται ως θεός. Έτσι, ο Ξέρξης, στην εκστρατεία του κατά των Ελλήνων, θάβει ζωντανούς 9 νεαρούς άντρες και 9 παρθένες ως θυσία στον ποτάμιο θεό. Παρ’ όλα αυτά, δεν τον βοηθάει… Ένα χρόνο μετά, στην Αμφίπολη, οι Πέρσες αποδεκατίζονται από τους Μακεδόνες.

430 π.Χ. Ύστερα από προηγούμενες αποτυχημένες προσπάθειες, οι Αθηναίοι κατακτούν την περιοχή και ιδρύουν την Αμφίπολη, την πρώτη βάση τους στην περιοχή της Θράκης. Τώρα μπορούν να έχουν άφθονη ξυλεία, για τα «ξύλινα τείχη τους». Η πόλη εξελίσσεται σε μία από τις σημαντικότερες της αθηναϊκής ηγεμονίας.

424 π.Χ. Οι Σπαρτιάτες καταλαμβάνουν την πόλη (βρισκόμαστε στον 7ο χρόνο του Πελοποννησιακού πολέμου). Το 422 π.Χ., στη μάχη της Αμφίπολης, οι Σπαρτιάτες, υπό τον στρατηγό Βρασίδα, αναγκάζουν τους Αθηναίους να τραπούν σε φυγή, με μεγάλες απώλειες: έχουν 600 νεκρούς, μεταξύ αυτών και τον στρατηγό τους, τον δημαγωγό Κλέωνα. Σπαρτιάτες σκοτώνονται μόλις επτά. Μεταξύ αυτών όμως και ο Βρασίδας.

421-415 π.Χ. Συνάπτεται η Νίκειος ειρήνη και ο πόλεμος σταματάει. Οι Αθηναίοι ανακτούν την Αμφίπολη. Ωστόσο, η Σπάρτη δεν παραχωρεί την Αμφίπολη στην Αθήνα, όπως είχε δεσμευτεί. Έτσι, αρχίζουν πάλι οι εχθροπραξίες.

413-399 π.Χ. Έχουμε άνοδο της Μακεδονίας και ο ικανός βασιλιάς της Αρχέλαος αναδιοργανώνει τη διοίκηση του κράτους του. Διαιρεί την Κάτω Μακεδονία σε διοικητικές αστικές περιοχές, διοικητικές μονάδες με κέντρο μία πόλη. Η Αμφίπολη ήταν μία από αυτές.

358 π.Χ. Η Αμφίπολη γίνεται οριστικά τμήμα του βασιλείου των Μακεδόνων υπό τον Φίλιππο Β΄. Το χρυσοφόρο Παγγαίο είναι η πηγή του πλούτου του βασιλείου: τα εκπληκτικά στεφάνια και αγγεία από τους μακεδονικούς τάφους, τα νομίσματα, τα χρήματα για να γίνει η εκστρατεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου - η οικονομική δύναμη της Μακεδονίας οφείλει πολλά στα χρυσοφόρα αυτά κοιτάσματα.

356-323 π.Χ. Η Αμφίπολη και το επίνειό της στο Αιγαίο εξελίσσονται σε σημαντική ναυτική βάση των Μακεδόνων. Από την πόλη αυτή προέρχονται τρεις σημαντικοί ναύαρχοι: ο Νέαρχος, ο Ανδροσθένης και ο Λαομέδοντας. Από εκεί ξεκινά ο στόλος του Μεγάλου Αλεξάνδρου για την Ασία. Το κυριότερο νομισματοκοπείο του απέραντου κράτους του βρίσκεται στην Αμφίπολη. Με δεύτερο αυτό της Βαβυλώνας.

1913 Γίνονται οι πρώτες ανασκαφές στην Αμφίπολη από Έλληνες αρχαιολόγους, οι οποίες φέρνουν στο φως τη βάση του μεγάλου μαρμάρινου λέοντα. Αργότερα θα βρεθούν μέσα στη λάσπη του ποταμού τεράστια τεμάχια του μνημείου. Έτσι γίνεται η αναστήλωση του Λέοντα της Αμφίπολης,
που μας «μιλάει» τώρα για την ιστορία της…

1953 Ανακαλύπτουν ίχνη τάφου στο λόφο Καστά. Το 1964 αρχίζει επίσημα η ανασκαφή. Έρχεται στο φως ένα τετράπλευρο οικοδόμημα. Γίνεται φανερό ότι ο Λέοντας της Αμφίπολης βρισκόταν κάποτε στην κορυφή του τύμβου, πάνω στο τετράπλευρο αυτό οικοδόμημα. Οι ανασκαφές συνεχίζονται σε μια έκταση 20 στρεμμάτων στο λόφο και εντοπίζονται 70 τάφοι.

2012 Αρχίζουν προσπάθειες για να εντοπι-στούν τα όρια του τύμβου. Ο περίβολός του εντοπίζεται 12 μέτρα κάτω από την επιφάνεια όπου γίνονται οι ανασκαφές. Έχει μήκος 497 μέτρα και χρονολογείται γύρω στο 325-300 π.Χ., την περίοδο της βασιλείας του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Είναι φτιαγμένος από μάρμαρο Θάσου και πρόκειται για έργο του Δεινοκράτη. (Ο Δεινοκράτης ο Ρόδιος ήταν αρχιτέκτονας και τεχνικός σύμβουλος του Μεγάλου Αλεξάνδρου.) Οι ανασκαφές βρίσκονται σε εξέλιξη και δεν είναι ακόμα σίγουρο σε ποιον ανήκει.

Ρωμαϊκή και Βυζαντινή περίοδος

Η Αμφίπολη γίνεται πρωτεύουσα μιας από τις τέσσερις διοικητικές περιφέρειες στις οποίες χώρισαν οι Ρωμαίοι τη Μακεδονία. Από εδώ περνά και η περίφημη οδός τους, η Εγνατία οδός. Η πόλη ακμάζει έως τον 5ο-6ο αιώνα μ.Χ. Κοσμείται με όμορφες εκκλησίες, εντυπωσιακές σε μέγεθος και διασκόσμηση. Όμως, με τις επιδρομές των Σλάβων πέφτει σε παρακμή.

Εδώ όμως το λιοντάρι μας πηγαίνει να ξεκουραστεί και να σιωπήσει, ώσπου να ακούσει το μυστικό που φυλάει τόσα χρόνια από τους ίδιους τους αρχαιολόγους!


Ελένη Σβορώνου


Newsletter

Σαν σήμερα...

1895 | 

Ανέλαβε επικεφαλής του Προξενείου Σερρών ο Ιωάννης Στορνάρης Πρόξενος Α΄ τάξης. Παρέμεινε σ' αυτή τη θέση μέχρι τον Μάρτιο του 1905.

1923 | 

Στο θέατρο «Κρόνιον» δόθηκε από «Αθηναϊκό θίασο» που παρεπιδημούσε στην πόλη των Σερρών «Ευεργετική παράστασις υπέρ των ηθοποιών Χαλκιόπουλου, Λοράνδου και Παυλόπουλου» με το «ξεκαρδιστικόν κωμειδύλλιον» «Η Λύρα του Γερονικολά», εις πράξεις 3 με ωραία άσματα» και ηθοποιούς τους: Ι. Αυλωνίτη, Α. Λοράνδου, Κ. Παυλόπουλου, Λ. Λοράνδο, Ε. Παυλόπουλου, Μ. Αυλωνίτου, Α. Σταμούλη, Λ. Λουκά, Θ. Νικολαϊδη και Ν. Νικολαϊδη.

1929 | 

Στο Σιδηρόκαστρο ο «Άρης» και ο «Ηρακλής» Σερρών αναδείχθηκαν ισόπαλοι με 2-2 και η «Δόξα» Σιδηροκάστρου νίκησε τον «Ορφέα» Ηρακλείας με 3-0.

1929 | 

Άρχισαν οι αγώνες της 1ης Βαλκανιάδας, που έγιναν στην Αθήνα παρουσία 20.000 θεατών και τελούσαν υπό την υψηλή προστασία του Προέδρου της Δημοκρατίας Ναυάρχου Π. Κουντουριώτη. Στη διάρκεια της πρώτης κιόλας μέρας ο σερραίος αθλητής Θανάσης Μπεκιάρης κατέκτησε την πρώτη θέση στο δρόμο των 10.000 μ. κάτω από τα ζωηρά και παρατεταμένα χειροκροτήματα των φιλάθλων, προσφέροντας ένα πρώτο χρυσό μετάλλιο στην Ελλάδα και σημειώνοντας χρόνο 35:23.26. Ο θρίαμβος του Μπεκιάρη ολοκληρώθηκε κατά τη διάρκεια της τρίτης ημέρας των αγώνων, όπου στα 5.000 μ. τερμάτισε τελικά δεύτερος με ελάχιστο χρόνο διαφορά (16.28.6) από τον πρώτο, το Ρουμάνο Ι. Πάβελιουκ (16:25.0).

1940 | 

Ξεκίνησε η διήμερη 1η Ιππική έκθεση Σερρών την οποία διοργάνωσε ο νέος νομάρχης Κ. Μπόνης και στην οποία βραβεύθηκαν με 8.000 δρχ. οι καλύτεροι ίπποι, ημίονοι οι «γεννηθέντες εν Μακεδονία».

1941 | 

Η ανταρτική ομάδα «Αθανάσιος Διάκος» με αρχηγό τον Χαλκιδικιώτη έφεδρο ανθυπολοχαγό Χρήστο Μόσχο, αργότερα επιτελή της 10ης μεραρχίας και καπετάνιο της 6ης μεραρχίας του ΕΛΑΣ, χτύπησε σε ενέδρα γερμανικό φορτηγό αυτοκίνητο επισκευών, στην οδό Σερρών - Θεσσαλονίκης σκοτώνοντας τρεις Γερμανούς.

1944 | 

Κυκλοφόρησε η εφημερίδα «Νίκη», «Όργανο του Εθνικού Απελευθερωτικού μετώπου Νομού Σερρών». Διευθυντής της ήταν ο «Έβρος», που ήταν ψευδώνυμο του Βαγγέλη Τσαμπάζη. Είχε σχήμα 34Χ50 εκατοστών και ήταν εβδομαδιαία, δισέλιδη, με τιμή φύλλου στην αρχή 5 και αργότερα 10 λέβα. Από τον αριθ. 26 (28.11.1944) αφαιρείται το όνομα «Έβρος» και από τον αριθ. 47 (11.3.1945) ως διευθυντής αναγράφεται ο Στέφανος Καρύδης. Ταυτόχρονα τα γραφεία της μεταφέρθηκαν στα γραφεία της Ν.Ε. του ΕΑΜ Σερρών. Η εφημερίδα τυπωνόταν στα τυπογραφεία του Γιάννη Σαμαρά. Από τον αριθ. 53 (3.4.1945) τιμόταν 20 δραχμές. Στον αριθ. 63 (19.5.1945) σημειώνεται ως τόπος των γραφείων της εφημερίδας η οδός Σμύρνης και από τα αμέσως επόμενα φύλλα τη διεύθυνση ανέλαβε ο Γιώργος Μαυρίδης, ενώ η εφημερίδα άλλαξε τον κεντρικό της υπότιτλο, αναγράφοντας πως ήταν «Όργανο συνασπισμού κομμάτων Ε.Α.Μ.». Από το Φεβρουάριο μέχρι τον Απρίλιο του 1947, τη διεύθυνση ανέλαβε ο Γ. Εμμανουηλίδης. 1965: Διεξήχθη φιλικός αγώνας μεταξύ των ομάδων ΠΑΟΚ και Πανσερραϊκού στη Θεσσαλονίκη. Ο αγώνας δόθηκε σε ανταπόδοση προηγουμένου δοθέντος στις Σέρρες όπου οι δύο αντίπαλοι αναδείχθηκαν ισόπαλοι. Στο δεύτερο παιχνίδι ο ΠΑΟΚ «σάρωσε τον Πανσερραϊκό» με σκορ 5 - 0. 1996: Στις εκλογές οι οποίες διεξήχθησαν την ημέρα αυτή στο νομό Σερρών εκλέχθηκαν με το κόμμα του ΠΑΣΟΚ οι: Ηλιάδης Νίκος, Δαμιανίδης Αλέξανδρος, Ανθόπουλος Ιωάννης Με το κόμμα της Ν.Δ. οι: Χαϊτίδης Ευγένιος, Καραμανλής Αχιλλέας, Λεονταρίδης Θεόφιλος και με το κόμμα του Κ.Κ.Ε ο Παναγιώτου Σταύρος (Κ.Κ.Ε.).
Ιστορικό ημερολόγιο των Σερρών
Επιμέλεια: Σ. Π. Αραμπατζής
(δημοσιογράφος ΕΡΑ Σερρών)

Τα πιο διαβασμένα

Τις τελευταίες 7 ημέρες