Πρωτοσέλιδο

Αμφίπολη: Iστορίες από χρυσάφι και δόξα

Αύξηση μεγέθους γραμματων Μείωση μεγέθους γραμματων Επαναφορά μεγέθους γραμματωνprint

Ας αφήσουμε όμως τους αρχαιολόγους να κάνουν τη δουλειά τους και ας γνωρίσουμε αυτόν τον οικισμό με το χαρακτηριστικό μνημείο, τον Λέοντα της Αμφίπολης. Αυτό «ρωτήσαμε» τον Λέοντα: να μας πει για τη σημαντική, κάποτε, πόλη και τον σημερινό οικισμό της Αμφίπολης. Χάρηκε, δάκρυσε, συγκινήθηκε και μας είπε την ιστορία για την πόλη και την περιοχή που όλοι θέλησαν να κατακτήσουν για τον πλούτο και τη σπουδαία θέση της.

Tο χρονολόγιο της Αμφίπολης

3000 π.Χ. περίπου. Στις όχθες του Στρυμόνα, όπως θα ονομάσουν πολύ αργότερα το ποτάμι, 60 χλμ. νοτιοανατολικά από την πόλη που σήμερα είναι οι Σέρρες, εγκαθίστανται άνθρωποι της εποχής του Χαλκού. Το βουνό, το Παγγαίο, έχει πυκνά δάση και η περιοχή κοιτάσματα πολύτιμων μετάλλων. Η θέση λοιπόν είναι εξαιρετικής σημασίας.

480 π.Χ. Ο ποταμός Στρυμόνας, όπως και όλοι οι ποταμοί στην αρχαιότητα, λατρεύεται ως θεός. Έτσι, ο Ξέρξης, στην εκστρατεία του κατά των Ελλήνων, θάβει ζωντανούς 9 νεαρούς άντρες και 9 παρθένες ως θυσία στον ποτάμιο θεό. Παρ’ όλα αυτά, δεν τον βοηθάει… Ένα χρόνο μετά, στην Αμφίπολη, οι Πέρσες αποδεκατίζονται από τους Μακεδόνες.

430 π.Χ. Ύστερα από προηγούμενες αποτυχημένες προσπάθειες, οι Αθηναίοι κατακτούν την περιοχή και ιδρύουν την Αμφίπολη, την πρώτη βάση τους στην περιοχή της Θράκης. Τώρα μπορούν να έχουν άφθονη ξυλεία, για τα «ξύλινα τείχη τους». Η πόλη εξελίσσεται σε μία από τις σημαντικότερες της αθηναϊκής ηγεμονίας.

424 π.Χ. Οι Σπαρτιάτες καταλαμβάνουν την πόλη (βρισκόμαστε στον 7ο χρόνο του Πελοποννησιακού πολέμου). Το 422 π.Χ., στη μάχη της Αμφίπολης, οι Σπαρτιάτες, υπό τον στρατηγό Βρασίδα, αναγκάζουν τους Αθηναίους να τραπούν σε φυγή, με μεγάλες απώλειες: έχουν 600 νεκρούς, μεταξύ αυτών και τον στρατηγό τους, τον δημαγωγό Κλέωνα. Σπαρτιάτες σκοτώνονται μόλις επτά. Μεταξύ αυτών όμως και ο Βρασίδας.

421-415 π.Χ. Συνάπτεται η Νίκειος ειρήνη και ο πόλεμος σταματάει. Οι Αθηναίοι ανακτούν την Αμφίπολη. Ωστόσο, η Σπάρτη δεν παραχωρεί την Αμφίπολη στην Αθήνα, όπως είχε δεσμευτεί. Έτσι, αρχίζουν πάλι οι εχθροπραξίες.

413-399 π.Χ. Έχουμε άνοδο της Μακεδονίας και ο ικανός βασιλιάς της Αρχέλαος αναδιοργανώνει τη διοίκηση του κράτους του. Διαιρεί την Κάτω Μακεδονία σε διοικητικές αστικές περιοχές, διοικητικές μονάδες με κέντρο μία πόλη. Η Αμφίπολη ήταν μία από αυτές.

358 π.Χ. Η Αμφίπολη γίνεται οριστικά τμήμα του βασιλείου των Μακεδόνων υπό τον Φίλιππο Β΄. Το χρυσοφόρο Παγγαίο είναι η πηγή του πλούτου του βασιλείου: τα εκπληκτικά στεφάνια και αγγεία από τους μακεδονικούς τάφους, τα νομίσματα, τα χρήματα για να γίνει η εκστρατεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου - η οικονομική δύναμη της Μακεδονίας οφείλει πολλά στα χρυσοφόρα αυτά κοιτάσματα.

356-323 π.Χ. Η Αμφίπολη και το επίνειό της στο Αιγαίο εξελίσσονται σε σημαντική ναυτική βάση των Μακεδόνων. Από την πόλη αυτή προέρχονται τρεις σημαντικοί ναύαρχοι: ο Νέαρχος, ο Ανδροσθένης και ο Λαομέδοντας. Από εκεί ξεκινά ο στόλος του Μεγάλου Αλεξάνδρου για την Ασία. Το κυριότερο νομισματοκοπείο του απέραντου κράτους του βρίσκεται στην Αμφίπολη. Με δεύτερο αυτό της Βαβυλώνας.

1913 Γίνονται οι πρώτες ανασκαφές στην Αμφίπολη από Έλληνες αρχαιολόγους, οι οποίες φέρνουν στο φως τη βάση του μεγάλου μαρμάρινου λέοντα. Αργότερα θα βρεθούν μέσα στη λάσπη του ποταμού τεράστια τεμάχια του μνημείου. Έτσι γίνεται η αναστήλωση του Λέοντα της Αμφίπολης,
που μας «μιλάει» τώρα για την ιστορία της…

1953 Ανακαλύπτουν ίχνη τάφου στο λόφο Καστά. Το 1964 αρχίζει επίσημα η ανασκαφή. Έρχεται στο φως ένα τετράπλευρο οικοδόμημα. Γίνεται φανερό ότι ο Λέοντας της Αμφίπολης βρισκόταν κάποτε στην κορυφή του τύμβου, πάνω στο τετράπλευρο αυτό οικοδόμημα. Οι ανασκαφές συνεχίζονται σε μια έκταση 20 στρεμμάτων στο λόφο και εντοπίζονται 70 τάφοι.

2012 Αρχίζουν προσπάθειες για να εντοπι-στούν τα όρια του τύμβου. Ο περίβολός του εντοπίζεται 12 μέτρα κάτω από την επιφάνεια όπου γίνονται οι ανασκαφές. Έχει μήκος 497 μέτρα και χρονολογείται γύρω στο 325-300 π.Χ., την περίοδο της βασιλείας του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Είναι φτιαγμένος από μάρμαρο Θάσου και πρόκειται για έργο του Δεινοκράτη. (Ο Δεινοκράτης ο Ρόδιος ήταν αρχιτέκτονας και τεχνικός σύμβουλος του Μεγάλου Αλεξάνδρου.) Οι ανασκαφές βρίσκονται σε εξέλιξη και δεν είναι ακόμα σίγουρο σε ποιον ανήκει.

Ρωμαϊκή και Βυζαντινή περίοδος

Η Αμφίπολη γίνεται πρωτεύουσα μιας από τις τέσσερις διοικητικές περιφέρειες στις οποίες χώρισαν οι Ρωμαίοι τη Μακεδονία. Από εδώ περνά και η περίφημη οδός τους, η Εγνατία οδός. Η πόλη ακμάζει έως τον 5ο-6ο αιώνα μ.Χ. Κοσμείται με όμορφες εκκλησίες, εντυπωσιακές σε μέγεθος και διασκόσμηση. Όμως, με τις επιδρομές των Σλάβων πέφτει σε παρακμή.

Εδώ όμως το λιοντάρι μας πηγαίνει να ξεκουραστεί και να σιωπήσει, ώσπου να ακούσει το μυστικό που φυλάει τόσα χρόνια από τους ίδιους τους αρχαιολόγους!


Ελένη Σβορώνου


Newsletter

Σαν σήμερα...

1630 | 

Ξέσπασε μεγάλη πυρκαγιά στην πόλη των Σερρών.

1907 | 

Στο χωριό Σουμπάς - Κιόϊ φονεύθηκε ο Έλληνας Βασίλειος Βενέτης. Ο φόνος αποδόθηκε σε αντεκδίκηση των Αλβανών.

1919 | 

Πραγματοποιήθηκε στις Σέρρες το Β΄ συνέδριο των Γεωργικών Συνεταιρισμών της Ανατολικής Μακεδονίας (Σερρών - Δράμας - Καβάλας).

1933 | 

Ο «Όμιλος Φίλων Τέχνης» (Ο.Φ.Τ.) Σερρών, ανέβασε στο κινηματοθέατρο «Κρόνιον» στις 10 μ.μ. το «Τέλος του Ταξιδιού», σε τρεις πράξεις και έξι εικόνες.

1934 | 

Στο «Κρόνιον» προβλήθηκε η ταινία «Αυτή ή καμία άλλη» με τους Γκίτα Λαμπάρ - Μαξ Χάνσεν.

1940 | 

Στον θερινό κινηματογράφο «Τιτάνια» προβλήθηκαν οι ταινίες «2.000 Μάγγες» με τον Φριτς Ρασπ και ένα γουέστερν «Ο τραγουδιστής Σάντυ» με τον Τζών Γουαίην.

1941 | 

Οι Βούλγαροι εκτέλεσαν στον περίβολο του Γυμνασίου της Αλιστράτης τον 18χρονο Κώστα Χατζησταύρου και τον 45χρονο Χρήστο Τσιακλίδη και άλλους από τη γύρω περιοχή.

1941 | 

Μετά τα γεγονότα της Δράμας στην πόλη των Σερρών συνελήφθησαν από τους Βούλγαρους 580 περίπου άτομα και εγκλείστηκαν οι περισσότεροι στους στρατώνες Ιππικού και σε διάφορες φυλακές και κρατητήρια. Πολλοί από αυτούς πέθαναν από το ξύλο.

1944 | 

Η μικτή επιτροπή Διοίκησης της πόλης των Σερρών (Βουλγάρων Ελλήνων) παραχώρησε τη θέση της στις Εαμικές Αρχές.

1951 | 

Απεβίωσε ο Στέφανος Αναστασίου. Γεννήθηκε το 1874 στο Παραλίμνιο Σερρών από γονείς καταγόμενους από την Ήπειρο. Το όνομα του είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με τον Μουσικογυμναστικό Σύλλογο «Ορφέα», ο οποίος μέχρι σήμερα συνεχίζει την πολιτιστική και κοινωνική του δράση. Συμμετείχε στην 12 μελή επιτροπή που αποτέλεσε τον πυρήνα του Ελληνικού κομιτάτου ενάντια στους Βουλγάρους. Ήταν Α΄ τάξεως όργανο-πράκτωρ του Ελληνικού Προξενείου. Κατά την διάρκεια του Μακεδονικού Αγώνα τραυματίσθηκε σε συμπλοκή με βουλγάρους και σώθηκε από θαύμα. Συνελήφθη από τους Τούρκους και καταδικάστηκε από το στρατοδικείο Θεσσαλονίκης σε φυλάκιση 15 ετών. Φυλακίστηκε στο Γεντί Κουλέ από όπου ελευθερώθηκε με την επικράτηση του κινήματος των Νεοτούρκων. Στην συνέχεια εξορίστηκε στο Ποζάροβιτς της Σερβίας για 2 χρόνια. Στην τρίτη Βουλγαρική κατοχή της πόλης συνελήφθη εξαιτίας της εθνικής του δράσης και ενώ ήταν σε ηλικία 70 ετών τον ξυλοκόπησαν ανηλεώς και τον πέταξαν ημιθανή έξω από το κτίριο της Βουλγαρικής Ασφάλειας. Σώθηκε πάλι χάρη στην γερή του κράση. Άσκησε το επάγγελμα του παντοπώλη και για πολλά χρόνια διετέλεσε Πρόεδρος της τότε ανθούσας Συντεχνίας Παντοπωλών.

1974 | 

Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ίδρυσε το κόμμα της «Νέας Δημοκρατίας» και στις εκλογές της 17ης Νοεμβρίου της ίδιας χρονιάς κέρδισε μια πρωτοφανή πλειοψηφία (54,37%) εκλέγοντας 219 βουλευτές.
Ιστορικό ημερολόγιο των Σερρών
Επιμέλεια: Σ. Π. Αραμπατζής
(δημοσιογράφος ΕΡΑ Σερρών)

Τα πιο διαβασμένα

Τις τελευταίες 7 ημέρες