Πρωτοσέλιδο

Οι υπέροχοι δίγλωσσοι Ελληνες του Μακεδονικού Αγώνα

Αύξηση μεγέθους γραμματων Μείωση μεγέθους γραμματων Επαναφορά μεγέθους γραμματωνprint
Η διεξαχθείσα δίκη στις Σέρρες, όπου σλαβόφιλοι προσβάλλουν τους ντόπιους Έλληνες δίγλωσσους, αποκαλώντας τους Σλάβους, έδωσε αφορμή στον ευρωπαϊκό Τύπο να ασχοληθεί με το θέμα.

Μεταξύ άλλων είχε εκτενές ρεπορτάζ η Deutsche Welle, όπου παρουσίασε τις απόψεις των σλαβόφιλων, δίνοντας τον λόγο και στον καθηγητή κ.Κωνσταντίνο Τσιτσελίκη, καθηγητή στο Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών & Ανατολικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Μακεδονία, όχι τυχαία, αλλ’ εκ του λόγου ότι ο καθηγητής ήταν μάρτυρας υπεράσπισης του σλαβόφιλου Σωματείου μαζί με την κα. Αλεξάνδρα Ιωαννίδου, σλαβολόγο-γλωσσολόγο στο Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Μεταξύ άλλων ο κ. Τσιτσελίκης υποστήριξε ότι με «νεότερες επιστημονικές έρευνες, πιστοποιείται η ύπαρξη μιας σλαβικής γλώσσας στη Βόρεια Ελλάδα και υπάρχει μια γλωσσική συνέχεια».

Να πούμε κατ’ αρχάς, ότι υπήρξε κάποια εποχή, επί οθωμανικής αυτοκρατορίας, όπου Έλληνες μιλούσαν και σλαβικά. Τους λόγους περιγράφει ο αείμνηστος γλωσσολόγος Νικ. Ανδριώτη (στον συλλογικό τόμο "Η γλώσσα της Μακεδονίας" - "Ολκός", Αθήνα 1992, σελ. 211), ο οποίος έγραψε:

Η σλαβική γλώσσα άρχισε να διαδίδεται επί Βυζαντίου στην βόρεια Μακεδονία με τους εξής τρόπους: "α. Από Σλάβους δούλους, που οι Βυζαντινοί γαιοκτήμονες εγκαθιστούσαν στα κτήματά τους ως αγρότες  β. Από Έλληνες αιχμαλώτους των Βουλγάρων, που έμαθαν σλαβικά και μετά την απελευθέρωσή τους και επάνοδό τους, συνήθως μετά από αρκετά χρόνια, εξακολουθούσαν να τα χρησιμοποιούν και  γ. Οι συναλλασσόμενοι με Σλάβους Έλληνες μάθαιναν εύκολα σλαβικά, ενώ ή εκμάθηση της ελληνικής από τους Σλάβους ήταν δύσκολη.

Με την πάροδο του χρόνου, υπήρχαν εντόπιοι που συνεννοούνταν με μια γλώσσα "Κρεολή" [πήρε την ονομασία της από τους μιγάδες Γαλλοαφρικανούς], με ανάμικτες λέξεις, ελληνικές, βουλγάρικες, αρβανίτικες, ελληνοβλάχικες για να φτάσει στα σημερινά "εντόπικα", που οι νεότεροι φυσικά αγνοούν. Είναι απίστευτη όμως προσβολή στον ελληνισμό των δίγλωσσων να τους αποκαλούν Σλάβους.

Προσέξτε, ένα τραγούδι την εποχή του Μακεδονικού Αγώνα, με την ντοπιολαλιά: Να Γκραντάτς πούκαϊα, να Γκουμέντσα σλούσαϊα. Γκ'ρτσοι αντάρτσοι φ'ρλια, Μπουγκάρτσκι κούτσινια πάγκιατ. Μόμιτε σε σμέια πισκέσιε να Γκ'ρτσιτε. Γκ'ρτσιτε σε μόλια: Μπουγκάριν ντα ζακόλια, Μπουγκάριν ντα ζακόλια, Κρ'φτα ντα μα πία, Κρ'φτα ντα μα πία, ζέμια Γκ'ρτσια ντα ισμία.

Δηλαδή: Στο Γκαντάτσι (κορυφή του Πάικου) πυροβολούσαν, στη Γουμένισσα ακούγαν. Έλληνες αντάρτες ρίχναν, Βουλγάρικα σκυλιά πέφταν. Τα κορίτσια κουβαλούσαν δώρα στους Έλληνες. Τους Έλληνες (αντάρτες) παρακαλούσαν: Βούλγαρο να σφάζαν, Βούλγαρο να σφάζαν, το αίμα του να πίναν, το αίμα του να πίναν, την Ελληνική γη να καθαρίζαν. [Εξυπακούεται ότι για τις σκληρές εκφράσεις να ληφθούν υπόψη οι συνθήκες της εποχής].

Αλλά, και όταν μετά από την τεράστια κινητοποίηση των Οθωμανικών δυνάμεων και την σύλληψη του καπετάν Κώττα, οδηγήθηκε αυτός στην πλατεία Ατ Παζάρ και εκεί ο Κώττας απαίτησε να του λύσουν τα χέρια. Ανέβηκε μόνος του στο ικρίωμα και αποφασισμένος, αφού φώναξε για τελευταία φορά Ντα ζίβι Γκ(ά)ρτσια! (Ζήτω η Ελλάς), κλώτσησε μόνος του το υποπόδιο.

Ακόμη, και το μοιρολόι των εντοπίων γυναικών στο ακέφαλο σώμα του Παύλου Μελά, στην ντοπιολαλιά ήταν. Έκλαψαν οι γυναίκες της Στάτιστας τον Έλληνα ήρωα, με το τοπικό ιδίωμα. Κι αυτές Βουλγάρες ήσαν;

Απορώ, γιατί αποκρύπτεται η ελληνική ψυχή αυτών των υπέροχων είτε δίγλωσσων, είτε με γνώση μόνον του εντοπίου ιδιώματος, που μαζί με τους άλλους Έλληνες Μακεδονομάχους συνέβαλαν να υπάρχει μια ελεύθερη Μακεδονία, που φαίνεται πως ενοχλεί πολλούς.

Newsletter

Σαν σήμερα...

1912 | 

Εισήλθαν στην πόλη των Σερρών βουλγαρικά στρατεύματα δέκα χιλιάδων ανδρών από τους δρόμους του Νευροκοπίου και της Ζίχνας. Οι Έλληνες κάτοικοι με τον μητροπολίτη Απόστολο βγήκαν στον Άγιο Γιώργη Κρυονερίτη και υποδέχθηκαν τους Βουλγάρους σαν συμμάχους και ελευθερωτές με τραγούδια και κωδωνοκρουσίες. Οι Έλληνες προσέφεραν στον συνταγματάρχη Θεοδώρωφ στεφάνι από φυσικά άνθη.

1914 | 

Η «Αδελφότης Κυριών η Εμμέλεια» τροποποίησε για πρώτη φορά τον αρχικό της κανονισμό για να εναρμονισθεί με το νέο νομικό πλαίσιο που ισχυσε μετά την απελευθέρωση από τους Τούρκους.

1917 | 

(2 μ.μ.) Ο Πρόξενος Σερρών Αντώνιος Σακτούρης μεταξύ των άλλων έγραφε στην έκθεσή του: Έλαβε χώρα «άγρια δολοφονία» λίγα μόλις μέτρα έξω από την πόρτα του διερμηνέα του Αυστριακού Προξενείου Ζαγγαρόλα. Ένας Βούλγαρος σχισματικός ονόματι Γιοβάνης, από το Δουτλή μαζί με έναν άλλο συγχωριανό του δέχτηκε τα πυρά κατά πάσα πιθανότητα Έλληνα. «Ο Γιοβάνης ούτος ήτο κοινός γεωργός, ειργάζετο δε εις τας εν Σέρραις κτήματα του Έλληνος φαρμακοποιού Γεωργίου Ελευθερίου. Το κακούργημα τούτο γενόμενον κατά την ημέραν του Βαϊραμίου και εις κεντρικότατον μέρος της πόλεως, ιδία δε προ του Ελληνικού προξενείου και της Μητροπόλεως, προκάλεσε την δικαίαν αγανάκτησιν ού μόνον των αρχών και των ξένων, αλλά και αυτών των Ελλήνων…».

1925 | 

Οι Σερραίοι, όπως και όλοι σχεδόν οι Έλληνες, προσήλθαν στις κάλπες, για να εκλέξουν τους δημοτικούς άρχοντες που επιθυμούσαν. Στις Σέρρες γηγενείς και πρόσφυγες ψήφισαν το «Συνδυασμό της Δημοτικής παράταξης» που είχε επικεφαλής τον Επαμεινώνδα Τικόπουλο. Οι αριθμοί που έδωσαν οι κάλπες την επομένη των εκλογών ήταν αποκαλυπτικοί για τα πολιτικά φρονήματα των Σερραίων, αφού ο φιλελεύθερος Τικόπουλος θριάμβευσε με 1200 ψήφους ενώ ο «Λαϊκός» Γ. Παπαδόπουλος συγκέντρωσε 450 και ο Χατζηδήμος 150.

1926 | 

Ο θίασος του Δ. Ζαφειρίου ανέβασε τη «γλυκυτάτην γερμανική οπερέττα» του Στράους «Το Ονειρώδες Βαλς».

1931 | 

Έγιναν στο Δημοτικό γυμναστήριο Σερρών οι εξ αναβολής Α΄ εφηβικοί αθλητικοί αγώνες, με συμμετοχή 18 συνολικά αθλητικών συλλόγων από την πόλη και όλη την περιφέρεια στους οποίους πολυνίκης σύλλογος ανακηρύχθηκε ο «Ορφεύς» με 55 βαθμούς και δεύτερος ο Ηρακλής με 45.

1934 | 

Στο «Πάνθεον» παιζόταν η ταινία «Είμαι χαριτωμένο» με τους Ανρύ Γκαρά και Μέντι Λεμονιέ και στο «Κρόνιον» η ταινία «Ταρζάν» γαλλική ομιλούσα με τον Τζώνυ Βαϊσμύλερ.

1937 | 

Στο «Πάνθεον» προβάλλονταν η ταινία «Μοντέρνοι Καιροί» με τον Τσάρλυ Τσάπλιν.

1940 | 

Το «Σωματείον καφεπωλών Σερρών» κατέθεσε με ιδιαίτερη υπερηφάνεια το μέχρι τότε «συλλεγέν ποσόν των 7.000 δρχ.» στον έρανο που διενεργήθηκε «προς αντικατάστασιν της παλαιάς υπερηφάνου «Έλλης» διά νέας μαχητικωτέρας τοιαύτης».

1940 | 

Στον κινηματογράφο «Κρόνιον» προβάλλονταν η ταινία «Κολασμένες ψυχές» με τον Τζέημς Κάγκνεϋ και την Αν Σέρινταν.

1956 | 

Η εφημερίδα «Μακεδονία» έγραψε: «Σιδηρόκαστρον. «Ήρχισεν η παροχή ύδατος εις τας κατοικίας και τα καταστήματα της πόλεως μας εκ του μεγάλου δικτύου του υδραγωγείου. Συνεργεία εξ ειδικών υδραυλικών προβαίνουν εις τας προβλεπόμενας εγκαταστάσεις με σωληνώσεις εξ αρίστου υλικού».

1959 | 

Πραγματοποιήθηκαν τα εγκαίνια από τον πρόεδρο της Κυβέρνησης Κωνσταντίνο Καραμανλή της νέας πτέρυγας του Νοσοκομείου Σερρών. Νομάρχης Σερρών ήταν ο Αθανάσιος Μιχ. Μανουσόπουλος.
Ιστορικό ημερολόγιο των Σερρών
Επιμέλεια: Σ. Π. Αραμπατζής
(δημοσιογράφος ΕΡΑ Σερρών)

Τα πιο διαβασμένα

Τις τελευταίες 7 ημέρες