Πρωτοσέλιδο

Η ιστορία της εικονογραφίας έως την εποχή της εικονομαχίας και οι αιρέσεις

Αύξηση μεγέθους γραμματων Μείωση μεγέθους γραμματων Επαναφορά μεγέθους γραμματωνprint

Επιτυχία σημείωσε η εκδήλωση για το Βυζαντινό ψηφιδωτό



 
 Μια ακόμη επιτυχημένη εκδήλωση πραγματοποιήθηκε από την «Ένωση για την Ανάδειξη και Διάδοση της Ελληνικής Γλώσσας» (Ε.Α.Δ.Ε.Γ.), το Σάββατο 24 Μαρτίου 2018 στην φιλόξενη αίθουσα του Ξενοδοχείου  Φίλιππος-Ξενία, ικανοποιώντας  το φιλότεχνο κοινό των Σερρών

Η εκδήλωση αυτή ήταν η δεύτερη, που αφορούσε στην τέχνη των ψηφιδωτών και το θέμα της ήταν «Βυζαντινό ψηφιδωτό: από τους πρωτοχριστιανικούς χρόνους έως την εικονομαχία». Η πρώτη έγινε τον Φεβρουάριο του 2017 με θέμα «το ψηφιδωτό: μία  αρχαία Μακεδονική τέχνη που κυριάρχησε στον κόσμο».

Εισηγητής και στις δύο εκδηλώσεις ήταν ο αγιογράφος, ψηφιδογράφος και εκπαιδευτικός,  κ. Παύλος Τουραμανίδης, ο οποίος σύμφωνα με την πολύχρονη εμπειρία και τις γνώσεις του, παρουσίασε, αυτή τη φορά, την εξέλιξη της τέχνης του ψηφιδωτού από τα πρωτοχριστιανικά χρόνια έως την εικονομαχία. 
Η εισήγησή του περιελάμβανε, εκτός από το πλούσιο εποπτικό υλικό, όλα τα ιστορικά γεγονότα των περιόδων που ανέπτυξε, καθώς και το θεολογικό υπόβαθρο της εποχής, με αποτέλεσμα να είναι άκρως ενδιαφέρουσα και ενημερωτική από κάθε άποψη.

Το  διάταγμα των Μεδιολάνων 

Όπως εξήγησε, η ψηφιδογραφία κατά τους ελληνιστικούς χρόνους βρισκόταν στην πιο ώριμη και δημιουργική της φάση. 
Κατόπιν, στους πρωτοχριστιανικούς χρόνους, δηλαδή μέχρι το 313 (διάταγμα των Μεδιολάνων), ο σκοπός της ήταν καθαρά διδακτικός. Στην συνέχεια, στην παλαιοχριστιανική εποχή, η οποία αρχίζει από τους χρόνους του Μ. Κωνσταντίνου και τελειώνει με την αρχή της εικονομαχίας, και πιο συγκεκριμένα στον 4ο αιώνα ξεκινάει μία εποχή ραγδαίων εξελίξεων για τη βυζαντινή τέχνη, η οποία έγινε το κατ’ εξοχή μέσον για τη διάδοση των μηνυμάτων της Χριστιανικής θρησκείας.
Αξίζει να σημειωθεί ότι κατά την διάρκεια της εισήγησής του ο κ. Τουραμανίδης, εκτός από την ιστορία του ψηφιδωτού, παρουσίασε παράλληλα και την ιστορία της εικονογραφίας από την εποχή των κατακομβών έως την αρχή της εικονομαχίας.  Καθοριστικός παράγοντας, όπως ανέφερε στη συνέχεια, που έπαιξε αρνητικό ρόλο στην εξέλιξη της εικονογραφίας και του ψηφιδωτού ήταν οι διάφορες αιρέσεις, διότι  οι δημιουργοί λόγω της σύγχυσης και  της αναστάτωσης  δεν μπορούσαν να δημιουργήσουν τα έργα τους.

Παρουσίασε επίσης σε διαφάνειες το υπέροχο ψηφιδωτό δάπεδο του παλατιού της Κωνσταντινουπόλεως, όπου απεικονίζονται συνολικά 150 άνθρωποι και ζώα,  καλύπτοντας 1800 τ.μ. επιφανείας, τα ψηφιδωτά δάπεδα των εκκλησιών του 5ου και 6ου αιώνα, όπως της Ροτόντας Θεσσαλονίκης, του Αγίου Δημητρίου Θεσσαλονίκης, του Ναού του Οσίου Δαυίδ στην άνω πόλη Θεσσαλονίκης, της Σάντα Μαρία Ματζόρε της Ρώμης, του Μαυσωλείου Santa Pudenziana Ρώμης κ.ά. Η κορύφωση, όμως, της πρώιμης βυζαντινής τέχνης πραγματοποιήθηκε την εποχή του Ιουστινιανού (527-565μ.Χ.). Ήταν η εποχή που φιλοτεχνήθηκε η Αγιά Σοφιά, η Ιερά Μονή Αγίας Αικατερίνης στο Σινά κ.ά., ενώ μετά τον Ιουστινιανό διαδόθηκε ευρέως η λατρεία των ιερών εικόνων.
Στο τέλος της εισήγησής του ο κ. Τουραμανίδης αναφέρθηκε στην φοβερή εποχή της εικονομαχίας, κατά την οποία ανακόπηκε η πορεία της βυζαντινής ζωγραφικής. Στη δεύτερη περίοδο, όμως, της εικονομαχίας με τον Άγιο Ιωάννη τον Δαμασκηνό αρχίζει να αναπτύσσεται η θεολογία της εικόνας, ενώ με τη νίκη της Ορθοδοξίας και το τέλος της εικονομαχίας επέρχεται πλέον μία ουσιαστική αλλαγή σε όλη τη βυζαντινή τέχνη. Η εικόνα κατοχυρώνεται δογματικά, τα θέματα ιστορούνται με αυστηρά καθορισμένα πρότυπα και έτσι έως τα μισά του  15ου αιώνα έχουμε εξαιρετικά ψηφιδωτά, ενώ οι επόμενοι αιώνες με τους Κομνηνούς, Παλαιολόγους και Μακεδόνες αποτελούν την χρυσή περίοδο της αγιογραφίας. «Τα βυζαντινά ψηφιδωτά είναι μια απόδειξη της αίγλης και της δόξας του Βυζαντίου», τόνισε, τελειώνοντας την ομιλία του. Και συμλήρωσε: «μερικά από αυτά επέζησαν για να μας χαρίζουν μια αίσθηση από τη μεγαλοπρέπεια του Βυζαντίου γενικότερα».
  Μετά το τέλος της εισηγήσεως ο πρόεδρος της Ένωσης, κ. Κυριάκος Γεωργιάδης, ευχαρίστησε θερμά τον κ. Τουραμανίδη για την «πολύ προσεγμένη εισήγησή του διότι έδωσε το ιστορικό και το θεολογικό πλαίσιο» επισημαίνοντας ότι όλες οι εκδηλώσεις της Ε.Α.Δ.Ε.Γ. έχουν σκοπό να αποκαταστήσουν και να καλλιεργήσουν την ιστορική μνήμη. Εξέφρασε επίσης τις θερμές ευχαριστίες του και την ευγνωμοσύνη του, καθώς και όλου του Δ.Σ και των μελών της Ε.Α.Δ.Ε.Γ., για την  προσφορά της ψηφιδωτής εικόνας του Αγίου Δημητρίου που φιλοτέχνησε ο ίδιος και δώρισε, για την οικονομική ενίσχυση των σκοπών της Ενώσεως.
  Στην συνέχεια ο αντιπρόεδρος της Ένωσης, κ. Γιάννης Κιορίδης, έκανε την κλήρωση του εξαιρετικού ψηφιδωτού του Αγίου Δημητρίου, με τυχερή της βραδιάς την κα. Eλένη Ηπειρώτου, στην οποία παραδόθηκε το ψηφιδωτό από τον κ. Γεωργιάδη τις αμέσως επόμενες μέρες. Ο κ. Κιορίδης ανακοίνωσε, τέλος, ότι η επόμενη επιμορφωτική συνάντηση θα γίνει τον μήνα Απρίλιο και ευχήθηκε σε όλους καλή Ανάσταση.

Newsletter

Σαν σήμερα...

1907 | 

Από έκθεση του Έλληνα Προξένου Σακτούρη: «Επειδή ο φανατικός ημίν εχθρός, εκατόνταρχος της χωροφυλακής Σερρών Ιμπραήμ εφέντης… επέμενε να πυρποληθή ο ναός (της Τοπόλιανης όπου κατέφυγαν αντάρτες) ο επί κεφαλής των αποσπασμάτων Αλβανός και γνωστός μοι Χαμίτ Αγάς ημπόδισεν… Παρεκάλεσαν (οι συλληφθέντες αντάρτες της ομάδος Στρατή) προς τούτοις τον Χαμίτ Αγά να μεταφέρη αυτούς εις Σέρρας ελεύθερους δεσμών, επί των λόγω της τιμής των ότι δεν θα δραπετεύσωσιν. Ούτω και εγένετο. Πληροφορηθείς όμως το πράγμα ο κ. Verand έσπευσε να διαμαρτυρηθή, διότι οι Ελληνομακεδόνες ήχθησαν ενταύθα ουχί σιδηροδέσμιοι, αλλ' ελεύθεροι».

1908 | 

Πραγματοποιήθηκαν γυμναστικοί αγώνες στο προαύλιο της Σχολής Καμενικίων, ενώπιον του Μητροπολίτου Γρηγορίου. Η έναρξη των αγώνων δόθηκε από την μουσική του Γυμναστηρίου «Τερψιχόρη». Οι μαθητές εκτέλεσαν ασκήσεις υπό τα παραγγέλματα του δασκάλου Γυμναστικής Ιωάννου Καλαϊτζή. Ακολούθως αγωνίστηκαν στη λιθοβολία με φόρα, στο δρόμο αντοχής 300 μ., στο άλμα σε μήκος, στο δρόμο αντοχής 700 μ., στη πάλη, στο άλμα εις ύψος και στη διελκυνστίδα καθ' ομάδας. Στο τέλος όλοι οι μαθητές χόρεψαν συρτό και έγινε απονομή δώρων στους αριστεύσαντες.

1928 | 

Εγκρίθηκε η χορήγηση πίστωσης για τους πλημμυροπαθείς των Σερρών ποσού 1,5 εκατομμυρίου δραχμών.

1929 | 

Στις εκλογές που γίνονται για την ανάδειξη γερουσιαστών, οι Σερραίοι Φιλελεύθεροι θα συγκεντρώσουν 15.822 ψήφους και θα εκλέξουν τρεις γερουσιαστές, ενώ οι Λαϊκοί με 6.789 ψήφους δεν θα καταφέρουν να πιάσουν τη βάση, με αποτέλεσμα να μην εκλεγεί κανείς. Εκλέχτηκαν οι: Ιωάννης Δούμπας και Θεολόγος Εξηντάρης με τους Φιλελεύθερους του Ε. Βενιζέλου και Δημήτριος Πάζης με τη Δημοκρατική Ένωση και το Αγροτικό και Εργατικό κόμμα.

1930 | 

Η ομάδα του «Άρεως» Σιδηροκάστρου αντιμετωπίζει τη βουλγαρική ομάδα Βέσωφ στο Πετρίτσι της Βουλγαρίας, από την οποία ηττήθηκε με σκόρ 2-1. Την ομάδα του Σιδηροκάστρου, που ταξίδεψε με φορτηγό στη Βουλγαρία, συνόδευσε πλήθος Σιδηροκαστρινών φιλάθλων.

1937 | 

Στον κινηματογράφο «Πάνθεον» προβλήθηκε η ταινία «Ο Ένοχος». Τα έσοδα από την προβολή της ταινίας πήγαν υπέρ της βασιλικής αεροπορίας. Πριν από την προβολή και στα διαλείμματα πήρε μέρος η παιδική χορωδία του Ωδείου Σερρών. Για τους ίδιους σκοπούς έγινε προβολή και στο «Κρόνιον». Με σχετική του ανακοίνωση ο Δήμαρχος Γ. Μόσχου είχε καλέσει τους Σερραίους να σπεύσουν και να συνδράμουν με την συμμετοχή τους.

1941 | 

Ο Βουλγαρικός Στρατός που ήταν σύμμαχος των Γερμανών εισέρχεται στο Σιδηρόκαστρο.

1948 | 

Η εφημερίδα «ΕΜΠΡΟΣ» αυτή τη μέρα έγραφε: «…Μεγάλη επίσης ευθύνη βαρύνει την γυναίκα δια την υπαιτιότητα της «μοιχείας» (…) Το 1937 εν Καβάλλα 16 μοιχαλίδας επι 17 διαζυγίων, εν Σέρραις 9 επί 11…».

1959 | 

Η Ανθή Ζαχαράτου της Εθνικής Λυρικής Σκηνής υπό τη διεύθυνση του Χρήστου Π. Σταματίου έδωσε συναυλία στις Σέρρες.

1961 | 

Οι μαθητές των τμημάτων κλασσικής κατεύθυνσης Ε΄ και ΣΤ΄ τάξης του Α΄ Γυμνασίου Αρρένων, συνοδευόμενοι από τους καθηγητές τους Τρυφερούλη Κ., Μαιγγίρη Εμ. και Μούκα Μ. πραγματοποίησαν ημερήσια εκδρομή στο χωριό Νέο Σούλι. Η εκδρομή είχε καθαρά εκπαιδευτικό χαρακτήρα και απέβλεπε στο να συλλέγουν πληροφορίες που αφορούσαν την ιστορία του χωριού.

1967 | 

Στις 06:00 π.μ., στρατιωτικά τμήματα των πραξικοπηματιών της χούντας των συνταγματαρχών κατέλαβαν επίκαιρες θέσεις σε κεντρικά σημεία της πόλης. Στις 8:15 π.μ. άρχισαν οι συλλήψεις: 6 στελέχη της Ε.Δ.Α. που πήγαν στα γραφεία του κόμματος στην οδό Μεραρχίας για να καταστρέψουν τα αρχεία συνελήφθησαν από τα όργανα της ασφαλείας. Συνολικά από το Ν. Σερρών συνελήφθησαν 296 άτομα. Μεταξύ αυτών αρκετοί άρρωστοι και υπερήλικες καθώς επίσης και 8 γυναίκες.
Ιστορικό ημερολόγιο των Σερρών
Επιμέλεια: Σ. Π. Αραμπατζής
(δημοσιογράφος ΕΡΑ Σερρών)

Τα πιο διαβασμένα

Τις τελευταίες 7 ημέρες